Dünya Yumurta Sektörü

DÜNYADA YUMURTA SEKTÖRÜ

1.  Üretim

Bu bölümde dünyanın çeşitli ülkelerinde sektöre ilişkin üretim durumu istatistiklerle açıklanacak ve Türkiye deki mevcut durum bu sonuçlar ile karşılaştırılacaktır.

 

1980 li  yıllardan  başlayarak  yumurta  üretiminde  önemli  gelişmeler  gösteren  ve bugün  yaklaşık  %70 i  modern  tesislerde  gerçekleşen  ülkemiz  yumurta  üretiminin Dünya ülkeleri içindeki yeri Tablo – 14’te görülmektedir.

 

 

Tablo-14 : Dünyada Yumurta Üretimi- 2000 Yılı (Bin Ton)

 

 

 

20000

 

18000

 

16000

 

14000

 

12000

 

10000

 

8000

 

6000

 

4000

 

2000

 

 

a

0

 

 

 

 

 

 

 

Aşağıdaki tabloda da ülkemiz, yumurta üretiminde, Avrupa Birliği ülkeleri ile karşılaştırılmaktadır.  Burada  ülkemizin  Fransa dan  sonra  ikinci  sırada  yer  aldığı görülmektedir. Tabloda Türkiye için kullanılan rakamlar DİE rakamlarıdır.

 

Tablo-1S : Yıllara Göre Avrupa Birliği Ülkelerinde Yumurta Üretimi (TON)

ÜLKE

1996 1997 1998
Fransa 993.600 1.009.000 954.100
Almanya 841.000 847.000 846.000
İtalya 713.6000 720.000 751.000
İngiltere 628.560 648.720 648.700
Hollanda 597.000 605.500 624.000
İspanya 619.500 589.400 590.000
Belçika- Lüksemburg 219.569 227.850 228.000
Yunanistan 119.940 115.446 115.000
İsveç 110.000 107.000 107.000
Portekiz 101.020 101.225 103.000
Avusturya 101.520 95.130 95.130
Danimarka 87.800 85.100 83.700
Finlandiya 70.800 66.700 63.000
İrlanda 27.000 30.000 30.800
AB Ülkeleri Toplamı 5.230.309 5.248.071 5.239.430
Türkiye 611.701 755.585 867.992

KAYNAK: Poultry International Vol 38. No:11

Türkiye için DİE rakamları kullanılmıştır. 16.000 adet yumurta = 1 ton

 

FAOSTAT   (UN   Food   and   Agriculture   Organisation)   tarafından   yapılan   bir araştırma sonucuna göre bazı Avrupa ülkelerinde 2001 yılı üretilen yumurta sayısı şu şekildedir:

 

 

Tablo-16 : Bazı Avrupa Ülkelerinde Üretilen Yumurta Sayısı- 2001

ÜLKE 1000 TON
Avusturya

97,0

Belçika

196,6

Fransa

1047,0

Almanya

890,0

Yunanistan

120,0

İrlanda

37,0

İtalya

707,0

Portekiz

107,9

İngiltere

629,5

Türkiye

715,0

Makedonya

37,4

Slovakya

66,7

Slovenya

22,7

Ukrayna

525,0

Litvanya

27,0

Bulgaristan

81,0

KAYNAK: FAOSTAT web sitesi

 

Uluslararası  Yumurta  Komisyonu nun  Haziran  2002 de  hazırladığı  rapora  göre, bazı Avrupa ülkelerinin yanında (AB üyesi olan ve olmayan) Güney ve Kuzey Amerika ülkeleri, okyanus aşırı ülkeler ile Afrika ve Asya da yer alan bazı ülkelerde gerçekleşen yumurta  üretim  rakamlarındaki  artış  ve  azalış  oranları  aşağıdaki  şekilde gerçekleşmiştir:

 

 

 

a)  Bazı Avrupa Birliği Ülkeleri

ÜLKELER 2002 YILI İLK YARI 2002 YILI İKİNCİ YARI
İtalya

+%2,7

İspanya

+%7,3

+%8,7

İngiltere

+%3,4

+%0,8

Fransa

-%3,5

+%0,6

Hollanda

-%5,8

-%0,8

Almanya

-%2,0

-%1,0

 

 

b)  Diğer Avrupa Ülkeleri

ÜLKELER 2002 YILI İLK YARI 2002 YILI İKİNCİ YARI
Macaristan

+%3,0

-%4,0

Norveç

-%1,5

-%2,3

İsviçre

+%8,4

-%3,6

Çek Cumhuriyeti

+%3,0

-%1,0

 

c)  Kuzey Amerika

ÜLKELER 2002 YILI İLK YARI 2002 YILI İKİNCİ YARI
ABD

+%2,6

+%0,4

Kanada

-%9,2

-%9,2

Meksika

+%1,6

+%1,6

 

d)  Güney Amerika

ÜLKELER 2002 YILI İLK YARI 2002 YILI İKİNCİ YARI
Arjantin +%19,8

-%12,0

Brezilya +%15,9

+%0,6

Meksika

+%1,6

+%1,6

 

e)  Okyanus Aşırı Ülkeler

ÜLKELER 2002 YILI İLK YARI 2002 YILI İKİNCİ YARI
Avustralya

-%22,0

-%23,9

Yeni Zelanda +%15,0

+%13,5

 

f)   Afrika

2002 yılı ilk yarısı: -%1,0

 

g)  Asya

ÜLKELER 2002 YILI İLK YARI 2002 YILI İKİNCİ YARI
Hindistan -%10,5 +%31,3
Japonya -%4,0
Rusya +%3,6
İran -%13,7 -%1,0

 

2. Dünya Ticareti

FAO (UN Food and Agriculture Organisation) web sitesi rakamlarına göre dünyada yumurta ihracat ve ithalat şu şekildedir:

 

Tablo-17: Dünya Yumurta İhracatı (Değer: 1000$)

ÜLKELER 1997 1998 1999 2000
ABD 118.517 143.542 104.976 1.1015.939
Çin 43.324 34.564 104.976 108.500
Fransa 66.505 79.433 94.616 87.774
Almanya 48.034 60.536 67.923 70.536
Hollanda 346.643 302.759 311.284 290.816
Kanada 19.937 20.190 21.568 20.075
İspanya 26.669 26.671 33.809 41.397
Malezya 58.665 35.446 49.549 40.877

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tablo-18: Dünya Yumurta İthalatı (Değer: 1000$)

ÜLKELER 1997 1998 1999 2000
ABD 15.737 10.623 17.477 13.923
Hong Kong 99.002 86.569 74.405 71.350
Kuveyt 15.829 15.829 10.189 5600
Almanya 313.096 288.184 221.069 227.703
Hollanda 58.610 55.290 59.487 47.165
İsviçre 30.150 27.778 25.894 24.147
İspanya 11.053 14.312 10.443 12.903
İngiltere 20.518 15.993 18.757 37.766

 

3. Tüketim

 

Tablo-19/A : Çeşitli Ülkelerde Kişi Başı Tüketim (adet)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

KAYNAK: www.kanatlı.net (DTM, Besd- Bir, Set-Bir, Tarım Bakanlığı, DİE)

 

Tablo-19/A’  da grafik olarak, Tablo- 19/B’ de ise sayısal verilerin yer aldığı tablolarda ABD, Güney Amerika ve Avrupa daki ülkeleri (AB üyesi olan ve olmayan) yanı sıra Uzak Doğu ülkelerindeki yumurta tüketimi karşılaştırılmaktadır.

 

 

 

 

 

 

Tablo- 19/B: Çeşitli Ülkelerde Kişi Başı Tüketim (adet)

YILLIK KİŞİ BAŞI YUMURTA TÜKETİMİ (ADET)
ÜLKE 1997 1998 1999 2000 2001
Kanada 183 183 181 178

176

Meksika 292 304 324 327

325

Amerika 240 245 256 259

258

Brezilya 75 80 86 90

93

Kolombiya 187 201 202 201

203

Fransa 254 259 267 267

265

Almanya 227 226 225 226

226

İtalya 211 212 212 211

211

Hollanda 185 186 189 189

185

İspanya 215 205 201 195

196

İngiltere 172 178 162 157

153

Bulgaristan 125 141 159 150

150

Polonya 190 189 186 188

190

Romanya 180 190 178 178

178

Rusya 201 210 211 215

220

Ukrayna 155 157 168 155

151

Çin 225 243 287 294

301

Hong Kong 227 223 220 208

209

Hindistan 33 34 34 35

35

Endonezya 53 25 37 41

49

Japonya 353 348 348 347

346

Malezya 254 257 234 240

243

Kore 183 173 173 172

170

Tayvan 361 359 339 338

342

Tayland 146 140 135 141

135

KAYNAK: www.kanatlı.net (DTM, Besd- Bir, Set-Bir, Tarım Bakanlığı, DİE)

 

V.SEKTÖRE İLİŞKİN ÖNEMLİ BİLGİLER

Bu bölümde Türk Gıda Kodeksi Yumurta ve Yumurta Ürünleri Tebliği nde bahsedilen sofralık tavuk yumurtası ile ilgili olarak özellikle üreticiye yönelik bazı önemli bilgiler sunulmaktadır:

 

1. Fire ve Zaiyat Oranları

Yumurta buzhanelerde muhafaza edilip satışa çıkarıldığı zaman, toptan ve perakende satışlardaki fire oranı %8-10 arasındadır. Piyasadan mübayaa edilip, viyollerde toptan ve perakende satılan yumurtalarda fire oranları İlkbahar, Sonbahar ve Kış aylarında ise, çatlak ve çürüklük sebebi ile %10 dur.

 

2. Ambalajlama, etiketleme ve işaretleme

Yumurta ve yumurta ürünleri, Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinin Ambalajlama ve Etiketleme İşaretleme bölümünde yer alan maddelere uygun olarak ambalajlanacak, etiketlenecek ve işaretlenecektir.

 

Bu kuralların yanında Türk Gıda Kodeksi Yumurta ve Yumurta Ürünleri Tebliği nde belirtilen ek maddelerde dikkate alınacaktır. Bunlar:

1-  Yumurtaların ağırlık ve kalite sınıfı, ürün adı ile aynı yüzde belirtilecektir.

2-  Paketlendiği   tarihte   hava   boşluğu   4mm   veya   daha   düşük   olan   A   sınıfı

yumurtalar “ekstra” olarak nitelendirilebilir.

3-  Herhangi  bir  konservasyon  işlemine  tabii  tutulmamış  ve  +8°C nin  altında soğutulmamış B sınıfı yumurtlar “B” işareti ile gösterilecektir.

4-  +8°C nin  altında  soğutma  işlemine  tabii  tutulmuş  B  sınıfı  yumurtalar  etikette

“üçgen” işareti ile gösterilecektir.

5- Gaz  karışımı  ile  konserve  işlemine  tabii  tutulmuş,  soğutularak  veya soğutulmadan depo edilmiş B sınıfı yumurtalar etikette “<>” işareti ile gösterilecektir.

6-  Yumurtaların etiketinde üretim tarihi olarak yumurtlama tarihi yer alacaktır.

7-  Yumurtaların  etiketinde  paketleme  tarihi  olarak  yumurtanın  satışa  sunulmak üzere paketlendiği tarih yer alacaktır.

 

3.Ürün Standartları

Yumurta sektöründe TSE standartları uygulanmaktadır.

ÜRÜN UYGULANAN STANDART
Tavuk Yumurtası – Kuluçkalık TS 4017
Tavuk Yumurtası – Kabuklu TS 1068

 

4.Hijyen Kuralları

Yumurta üretiminde uyulması gerekli olan hijyen kuralları Türk Gıda Kodeksi nin Hijyen bölümünde belirtilmiştir. Diğer yandan Yumurta ve Yumurta Ürünleri Tebliği nde konuya ilişkin ek maddeler yer almaktadır. Bunlar:

 

a) Yumurtanın kırılmasından sonra, yumurta içeriği hemen üretim işlemine tabii tutulmayacaksa, yeterli hijyen şartları altında dondurularak veya +40°C yi geçmeyen sıcaklıkta muhafaza edilir. Bu koşullarda muhafaza 48 saati geçemez.

 

b) Yumurta ürünleri üretimi takiben hemen +40°C yi geçmeyecek şekilde soğutulur veya dondurulur. +40°C de muhafaza 48 saati geçemez. İngredientteki şekeri alınmış ürünler için bu kural geçerli değildir.

 

c) A sınıfı yumurtalar yıkanarak veya başka bir metotla temizlenemez ve yağlanma işlemi uygulanamaz.

 

d) C sınıfında bulunan sanayi yumurtaları, işlenme amacı ile kırılmadan önce yıkanarak, gıda sanayinde kullanılabilen bir dezenfektan madde ile dezenfekte edilecektir.  Dezenfeksiyon  işleminden  sonra,  yumurtalar  tekrar  yıkanacak  ve kuruduktan sonra kırılma işlemi yerine getirilecektir.

 

e)  Yumurtalar  üretildikleri  işletmelerde,  toplanma  işleminden  hemen  sonra depolarda violler içinde muhafaza edilecektir. Soğumadan önce paketlenmeyecek, kutulara konulmayacak ve yığın şeklinde istif edilmeyecektir.

 

f) Ambalajlamada kullanılan viol veya benzeri materyaller, dezenfekte edilmeden ikinci defa kullanılamazlar.

 

h)  Yumurtaların mikrobiyolojik özellikleri EK-3’e uygun olacaktır:

 

EK-3

 

n C M M
Mezofilik aerobik bakteri 5 3 1xl05 ml 1xl06 ml
Salmonella 5 0 25 g’da bulunmamalı

 

h) Yumurta ürünlerinin mikrobiyolojik özellikleri EK-4’e uygun olacaktır:

 

n C M M
Salmonella 5 0 25 g’da bulunmamalı
Staphyloccocaceae* 5 0 1 g’da bulunmamalı
Mezofilik aerobik bakteri 5 3 1xl04 gr-ml 1xl05 gr- ml
Enterobacteriaceae 5 2 10 gr-ml 1xl02gr-ml

 

EK- 4

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

N : Numune sayısı

 

c : Mikroorganizma sayısı “m” ile “M” arasında bulunabilecek maksimum numune  sayısı

 

m : Tüm numunelerde bulunabilecek maksimum mikroorganizma sayısı

 

M:”c” sayıda numunede bulunabilecek maksimum mikroorganizma sayısı

 

* : Yalnzca kurutulmuş ürünler için geçerlidir

 

 

S.Taşıma ve Depolama

Yumurta ve yumurta ürünlerine ilişkin taşınma ve depolama işlemleri Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinin Taşıma ve Depolama bölümünde yer alan maddelere uygun olarak gerçekleştirilecektir.

 

Bu kuralların yanında Türk Gıda Kodeksi Yumurta ve Yumurta Ürünleri Tebliği nde belirtilen ek maddelerde dikkate alınacaktır. Bunlar:

1-  Yumurta diğer kanatlı-hayvan türleri yumurtaları ile birlikte depo edilemez ve taşınamaz.

2-  Yumurta   8-15°C de    ve    %70-80    bağıl    nem   içeren   depolarda   muhafaza edilecektir.

3-  Satış noktalarında yumurtalar +12°C nin üzerinde muhafaza edilemez.

4-  Yumurta ürünleri aşağıda verilen sıcaklık derecelerinde depolanacaktır. Ürün depolama sıcaklıkları

Derin dondurulmuş ürünler -18°C Dondurulmuş ürünler  -12°C Soğutulmuş ürünler +4°C Pastorize ürünler +4°C

Dehidre ürünler, yumurta akı hariç +15°C

 

VI.YUMURTA ÜRETİM / İŞLEME TEKNOLOJİSİNDE GELİŞMELER

Türkiye de   yumurta   üretimi   1980 li   yıllardan   itibaren,   ilk   olarak   kafes   sistemli kümeslerde  yapılmaya  başlanmıştır.  Zamanla  bu  tip  kümeslerin  gördüğü  ilgi  ile ülkemiz birbirine benzer tesislerle dolmuştur. Bu tip tesislerin tercih edilmesinin nedeni birim alandan daha çok istifade etme, sağlıklı ve hijyenik yumurta üretimi, daha az işgücü ve yem tüketimi hedefine ulaşmak olarak açıklanabilir.

 

Diğer yandan Dünyada meydana gelen yeni yapılanmanın neticesi olarak yapılan çalışmalar sonucu yeni teknikler oluşturulmuş, üreticiler bu yeni üretim sistemine geçmeyi tercih etmişler ve  hayvan ırklarının ıslahı neticesinde çok farklı karakterde hayvanlar üreterek diğer kümeslere göre %20 verimli hayvanlar elde etmişlerdir.

 

1. Yeni Tesislerin Yapısı

Bu tesisler  dış hava tesiri minimuma indirilmiş kapalı sistemlerdir. Otomasyonla idare edilmektedirler. Kullanılan iş gücü yok denecek kadar azdır. Tesislerin maliyetleri kurulum aşamasında yüksek olsa da, elde edilen ürün sayısı ile bu maliyetin kendisini

amorte ettiği görülmektedir. Bu tesislerde elde edilen verimde artış olmasının nedeni,

hayvanların yılın bütün dönemlerinde aynı sıcaklık, rutubet ve temiz hava şartlarına sahip olmaları ve ayrıca otomatik yemleme, sulama ve yumurta toplama sistemi ile hayvanların dışarısı ile olan temaslarının azaltılmasıdır. Görülmektedir ki hayvanların hastalıklarla temasları azaltılmış olup maksimum verimin daha ucuza elde edilmesi sağlanmakta ve ürün kalitesi arttırılmaktadır. Netice itibariyle bahsedilen bu sistemin kullanımının ülkemizde de yaygınlaştırılması gerekmektedir.

 

2. Yumurta İşleme Teknolojisi

Bu konuda dünyadaki  mevcut sistem yumurtaların sarısının sıvı ya da toz halinde belirli ölçülerde ambalajlanarak tüketime sunulmasıdır. Hijyenik yönden sıfır riskle üretilen bu ürünler tüketicinin istediği şekilde çeşitlendirilmekte ve ambalajlanmaktadır. Tüketicinin isteklerinin bu yönde gerçekleşmesi fiyattan önce ürünün seçilme sebebi olmaktadır. Bu ayrıca  çeşitli sebeplerle kırılmış yumurtaların değerlendirilmesi için de bir yoldur ki üretici için pratik bir yöntem olarak kabul edilebilir.

Advertisement